Rozdział 2 · Przygotowanie domu
Woda
Ile wody potrzebujesz, jak ją przechowywać i jak uzdatnić.
Aktualizacja:
W skrócie
- Licz minimum 3 litry wody na osobę na dobę. Na 3 dni to 9 litrów na osobę.
- Najprościej trzymać wodę butelkowaną w fabrycznie zamkniętych butelkach, w chłodnym i ciemnym miejscu.
- Niepewną wodę przegotuj: doprowadź do mocnego wrzenia i gotuj minutę.
- Gotowanie nie usuwa paliw ani chemikaliów. Takiej wody nie pij.
- Stosuj się do komunikatów wodociągów i sanepidu.
Woda w kranie zależy od prądu i sprawnej sieci. Podczas dłuższej awarii, powodzi albo skażenia ujęcia może jej zabraknąć albo może nie nadawać się do picia. Zapas wody to najtańsza i najprostsza część domowych przygotowań.
Ile wody potrzebujesz
Źródła podają różne liczby. Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” z 2025 roku: minimum 3 litry na osobę na dobę. Poradnik RCB „Bądź gotowy!” z 2022 roku: 14 litrów na osobę na tydzień, czyli 2 litry dziennie. Amerykańskie CDC: około 3,8 litra (1 galon) na osobę dziennie.
Co uważamy: licz 3 litry na osobę na dobę. To najnowsze polskie zalecenie urzędowe i mieści się między pozostałymi. Jeśli masz miejsce, zgromadź więcej. Na 3 dni daje to:
- 1 osoba: 9 litrów
- 2 osoby: 18 litrów
- 4 osoby: 36 litrów
Więcej wody potrzeba w upały, dla kobiet w ciąży i dla osób chorych. Dolicz wodę dla zwierząt. Do mycia i spłukiwania toalety przyda się dodatkowa woda. Ta nie musi być pitna.
Jak przechowywać wodę
Najprostszy i najpewniejszy zapas to woda butelkowana w fabrycznie zamkniętych butelkach. Trzymaj ją w chłodnym miejscu, bez słońca, z dala od benzyny, farb i środków chemicznych. Sprawdzaj datę na etykiecie. Najstarszą wodę zużywaj na bieżąco i dokupuj nową.
Własne pojemniki
Jak napełnić własne pojemniki wodą z kranu
Krok 1: Wybierz pojemnik przeznaczony do żywności
Ze szczelną zakrętką. Nigdy nie używaj pojemników po chemikaliach, paliwie ani środkach czystości.
Krok 2: Umyj go
Wodą z płynem do naczyń. Dokładnie wypłucz.
Krok 3: Napełnij i szczelnie zakręć
Krok 4: Opisz pojemnik
Napisz „woda pitna” i datę napełnienia.
Krok 5: Wymieniaj wodę co 6 miesięcy
Tak zaleca CDC dla wody nalanej samodzielnie.
Gdy przerwa w dostawie jest zapowiedziana
Napełnij czyste butelki i garnki, a także wannę. Wodę z wanny traktuj jako gospodarczą: do mycia i spłukiwania toalety.
Jak uzdatnić wodę
Jeśli wodociągi lub sanepid ogłoszą, że woda z kranu nie nadaje się do picia, stosuj się do komunikatu. Czasem wystarczy ją przegotować. Bywa też, że woda nie nadaje się do picia nawet po przegotowaniu.
Gotowanie — najprostszy sposób na drobnoustroje
Krok 1: Mętną wodę najpierw sklaruj
Odstaw, aż osad opadnie, i zlej wodę znad osadu. Możesz też przecedzić ją przez czystą tkaninę, ręcznik papierowy albo filtr do kawy.
Krok 2: Doprowadź do mocnego wrzenia
Duże bąble na całej powierzchni.
Krok 3: Gotuj jeszcze minutę
CDC zaleca 1 minutę wrzenia. Według WHO wystarcza samo doprowadzenie do mocnego wrzenia. Polskie źródła urzędowe, do których dotarliśmy, nie podają liczby minut. Uważamy, że warto gotować minutę: kosztuje to niewiele, a daje zapas bezpieczeństwa.
Krok 4: Ostudź pod przykryciem
Nie dodawaj lodu. Poczekaj, aż woda sama ostygnie.
Krok 5: Przelej do czystego, zamykanego naczynia
Tabletki i filtry
Tabletki do uzdatniania wody stosuj dokładnie według ulotki. Każdy preparat jest przeznaczony na określoną ilość wody i wymaga odczekania.
Filtry turystyczne i butelki filtrujące zatrzymują bakterie i pasożyty, jeśli mają odpowiednio drobne pory. Nie usuwają wirusów. Sprawdź w instrukcji, przed czym chroni twój filtr.
Dzbanek filtrujący poprawia smak wody z kranu. Nie służy do uzdatniania wody niepewnego pochodzenia.
Gdy zapas się skończy
Przy dłuższej przerwie woda jest zwykle dowożona beczkowozami albo wydawana w wyznaczonych punktach. O miejscach i godzinach informują gmina i wodociągi. Miej w domu puste, czyste pojemniki, w których przyniesiesz wodę. Awarię sieci zgłoś pod numer 994 (pogotowie wodno-kanalizacyjne).
Deszczówka i woda z rzeki nadają się do spłukiwania toalety. Wodę ze studni, zwłaszcza po powodzi, pij dopiero wtedy, gdy stacja sanitarno-epidemiologiczna potwierdzi badaniem, że jest zdatna do picia.
Rób
- Trzymaj zapas w chłodnym i ciemnym miejscu
- Zużywaj najstarszą wodę i dokupuj nową
- Opisuj datą pojemniki napełnione samodzielnie
- Miej puste, czyste pojemniki na wodę z beczkowozu
Nie rób
- Nie nalewaj wody do pojemników po chemikaliach lub paliwie
- Nie stawiaj zapasu obok paliw, farb i środków chemicznych
- Nie pij wody, która pachnie paliwem lub chemią — także po przegotowaniu
- Nie odkażaj wody domowym wybielaczem
Częste błędy
- Za mały zapas. Jedna zgrzewka (9 litrów) to dla czteroosobowej rodziny mniej niż jedna doba.
- Zapas w nagrzanym miejscu. Balkon na słońcu czy garaż obok kanistrów z paliwem to złe miejsca.
- Zapas, o którym nikt nie pamięta. Sprawdzaj daty co kilka miesięcy.
- Brak sposobu na zagotowanie wody bez prądu. Czajnik elektryczny i płyta indukcyjna nie zadziałają.
- Zaufanie do dzbanka filtrującego. Nie zrobi wody pitnej z wody niepewnej.
Źródła
- Poradnik bezpieczeństwa (MSWiA, MON, RCB), 2025 — „Zapasy domowe na minimum 3 dni”
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa: „Bądź gotowy! Poradnik na czas kryzysu i wojny”, 2022
- CDC: How to Make Water Safe in an Emergency
- CDC: How to Create and Store an Emergency Water Supply
- WHO: Boil water. Technical brief, 2015
- Główny Inspektorat Sanitarny / NIZP PZH-PIB: Informacja dla powodzian (woda ze studni)